CAPOEİRA

► Capoeira Nedir ?

Bu soruya istinaden çeşitli cevaplar ve yaklaşımlar var , fakat bilinmesi gereken “Capoeira ; dövüş, dans, müzik ve akrobatik öğeleri bünyesinde taşıyan bir dövüş ve savunma sanatı” olduğudur.


En eski tarihi yada tam doğuş bilgileri bilinmemekle beraber, tahminler ölçüsünde yürütülen 600 yıllık bir tarihsel birikimin özetine muhatabız. Capoeira’ nın ilk doğuş vatanı olarak Afrika bilinir. Siyahi insanların kültüründen doğan ve kölelik dönemleri içersinde gizliden gizliye gelişerek ölümcül bir dövüş sitili haline getirdikleri bu spor dalı, kölelerin yer değiştirerek Brezilya, Portekiz ve değişik dünya ülkelerine yayılarak merkezini Brezilya’ ya taşımıştır. Brezilya’ da yetişen çok sayıda eğitmen dünyanın değişik ülkelerine yayılarak Capoeira meraklılarına bu kültürü öğretmişler ve öğretmeye devam etmektedirler.


1890’ lı yıllara gelindiğin de özgürlüklerini kazanan siyahi insanlar , girdikleri hayatta kalma mücadelesinde Capoeira’ nın onlara çok büyük özgüven ve yarar getirdiklerini dile getirirler. Serbest kalan insanlar, iş sahalarının darlığı nedeniyle bu sporuda kullanarak ya devlet kademelerinde koruma olarak çalışmış yada eğitmen olarak kurslar açmışlardır.


Sporun amaç dışı kullanılması ve zarar yönünün ağır basması nedeniyle , 1932 yılına kadar yasaklanması da yine bu dönem içersinde gerçekleşmiştir. 1900 yılında doğan ve gizli gizli Capoeira eğitimi alarak Mestre olan (Mestre Capoeira’ da en yüksek seviye) Mestre Bimba 1932 yılında devlet yetkilileri ile masaya oturmuş ve sporun resmileştirilerek federe haline getirilmesini sağlamıştır.


Bundan sonra Capoeira hızlı bir şekilde gelişmiş ve içersine yeni stiller alarak bugünkü modern hale dönüşmüştür. Dünya’ da bu denli içinde çeşitliliği barındıran başka bir dal olmadığı için Capoeira kendi başına bir ayrıcalığı temsil etmektedir.


Capoeira müzik eşliğinde yapılması ve oyunun şeklini müziğin belirlemesi nedeniyle kendini diğer savunma sporlarından ayıran belirgin özelliklerinden biridir. Capoeira’ yı üç ana sitil altında incelemek mümkün. Angola; Capoeira’ nın doğuş sitilidir. Yere yakın oynanan, yavaş ve gayet sakin oynanan bir stildir. Bengula; ufak akrobatik öğeleri içersinde barındıran, yere yakın oynandığı gibi yüksek’ te oynanabilmektedir. Oyun içerikli figürlerin ağırlıkta olduğu stil yaygın olarak oynanmaktadır. Hegional; Mestre Bimba tarafından Capoeira’ ya kazandırılan bu sitil şu anda dünyada en yaygın olarak oynanan sitildir. Müziğin sertliği ile beraber oyununda serleştiği, hızın arttığı ve akrobatik öğelerin ağırlıkta olduğu, rakibin düşürülüp teknik üstünlükle alt adile bildiği bir sitildir. Bunların dışında çeşitli Mestrelerin geliştirdiği özel stiller de vardır.


1994’ ün kış aylarında vizyona giren ve başrolünü ünlü dövüşçü Marc Dacascos’ un oynadığı “The Only Strong” (Güçlülerin Dünyası) adlı film konu itibariyle Capoeira hakkında bilgi ve görsel öğeleri sunmuş, ardından da Türkiye’ de bu spor adına kıpırdanmalar başlamıştır.


İlk zamanlar birbirlerinden habersiz bir araya gelerek elde ettikleri kasetlerden çalışan arkadaşlar zaman içersinde bu işin başka illerde’ de olduğunu öğrendiklerinde birbirleri ile irtibata geçmiş ve buluşmalar düzenleyerek hem kaynaşmışlar hem de bilgilerini paylaşma imkanı bulmuşlardır.


Nihayetinde 2001 yılında Bilkent ve Hacettepe Üniversitelerinde eğitim gören iki arkadaşımız İrtibatta olduğu Portekiz Capoeira Federasyon başkanı, profesyonel bir Capoeira eğitmeni olan NELSON ANDREDA BARROS' u diğer gruplarında katkıları ile Türkiye' ye getirttiler. Bursa ve Ankara' da kaldığı yaklaşık 2 aylık bir zaman diliminde arkadaşlarımıza saldırı , savunma, teknik hareketler, müzik ve Capoeira Felsefesinin eğitimini verdi. Eğitim verdiği arkadaşlara eğitmenlik yetkisi vererek her birini sertifika ile ödüllendirdi. Bundan sonra Türkiye' de Show ve gösteri sanatı olarak bilinen bir branşın yerine gerçek anlamda hocasıyla, düzenli eğitimiyle, kısacası her şeyi ile Capoeira eğitimi verilmeye başladı.


Çalışmalar bu yönde hızla ilerlerken grup ve okullardan ayrılmalar oldu. Ayrılan öğrenciler ya kendi başlarına yeni bir grup kurdular yada yurt dışından irtibat kurdukları okulların temsilciliklerini aldılar. Bu gün ülkemizde 15 e yakın farklı grubun resmi temsilciliği bulunurken, bunlara bağlı çok sayıda il, okul ve bağımsız çalışan gruplarda mevcuttur.


2004 Yılında Mundo Capoeira Türkiye temsilciliğini alan Hızır Kul Avrupa’ dan katılan 21 profesyonel sporcu ile ilk festivalini gerçekleştirmiştir. Hızla büyüyen grup Türkiye’nin dört bir yanında bir çok ile yayılmış ve 2006 yılının hemen başında Çok sayıda öğrenci ve eğitmenin katılımı ile gücünü arttırmıştır. 2014 yılında Grup Mestresi 'Mestre Dende' aldığı bir karar ile grubun adını Grupo Internacional Mundo Capoeira olarak değiştirmiştir.


Capoeira Derneği’ de 2007 yılında kurulan ilk resmi Capoeira Gençlik ve Spor Kulübü Derneğidir. Dernek Aynı Zamanda 2012 Yılında Kurulan Türkiye Gençlik ve Spor Federasyonu Kurucu Üyelsidir.


Capoeira Derneği Başkanı
Güngör DOĞANAY